Elavil

Podstawowe informacje o leku Elavil

• INN: amitryptylina (Amitriptylinum), w lekach występuje jako chlorowodorek
• Grupa: trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (TLPD)
• Kod ATC: N06AA09
• W naszej ofercie: tabletki o mocy 10, 25 i 50 mg; opakowania od 30 do 360 sztuk
• Nazwa handlowa: Elavil; w Polsce znana jest przede wszystkim amitryptylina w tabletkach powlekanych (Amitriptylinum)
• Zastosowania: depresja, ból neuropatyczny i profilaktyka migreny; w Polsce ból neuropatyczny i profilaktyka migreny należą do zarejestrowanych wskazań preparatów amitryptyliny

Dlaczego ten stary lek wciąż jest w użyciu

Amitryptylina, substancja czynna leku Elavil, trafiła do lecznictwa pod koniec lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku i do dziś pozostaje jednym z wzorców, z którymi porównuje się nowsze leki przeciwdepresyjne. Choć dziś częściej wybiera się leki z grupy SSRI, trójpierścieniowce nie zniknęły z praktyki. Lekarze sięgają po nie w depresji z bezsennością, w uporczywym bólu nerwowym i wtedy, gdy inne leki zawiodły. Ich zaletą jest dobrze poznany profil działania i niska cena.

Zamawianie leku Elavil w aptece internetowej

Na stronie produktu wybierasz moc tabletki i wielkość opakowania, a następnie składasz zamówienie. Przesyłka jest zapakowana dyskretnie i dociera w ciągu 9–21 dni, więc przy leczeniu przewlekłym nie czekaj z uzupełnieniem zapasu do ostatniej tabletki. Leki przeciwdepresyjne nie powinny być odstawiane nagle, dlatego ciągłość dostaw ma tu duże znaczenie praktyczne.

Elavil: dobór mocy i liczby tabletek

Najmniejsza moc, 10 mg, służy do ostrożnego zaczynania leczenia, zwłaszcza u seniorów i osób wrażliwych na senność, a także do niskich dawek stosowanych w bólu lub migrenie. Tabletka 25 mg to najczęstszy punkt wyjścia w depresji. Moc 50 mg ułatwia osiągnięcie dawek podtrzymujących bez konieczności połykania wielu tabletek. Większe opakowania są wygodne przy kuracji trwającej miesiącami, ale warto kupować je dopiero po sprawdzeniu, jak organizm reaguje na lek.

Co zwykle opisują osoby przyjmujące Elavil

Najszybciej zmienia się sen. Wiele osób zauważa, że zasypiają łatwiej już pierwszej nocy, choć rano bywają ociężałe i senne. Suchość w ustach i uczucie zatkanego nosa są powszechne i zwykle słabną po pierwszych tygodniach. Poprawa nastroju przychodzi wolniej, więc pacjenci często mówią o okresie zniecierpliwienia, w którym skutki uboczne są już odczuwalne, a korzyści jeszcze nie. W bólu neuropatycznym efekt bywa zauważalny po 1–2 tygodniach stosowania.

Wskazania

Zgodnie z charakterystyką produktu amitryptylina jest zarejestrowana w leczeniu epizodów dużej depresji u dorosłych. W wielu krajach jest też stosowana w nocnym moczeniu u dzieci, ale tylko po wyczerpaniu innych metod i pod kontrolą lekarza. Poniższa lista obejmuje zarejestrowane wskazania preparatów amitryptyliny, takie jak ból neuropatyczny i profilaktyka bólów głowy, oraz zastosowania poza rejestracją, takie jak fibromialgia i bezsenność:

• przewlekły ból neuropatyczny, na przykład w neuropatii cukrzycowej lub nerwobólu popółpaścowym,
• profilaktyka napadów migreny i napięciowych bólów głowy,
• fibromialgia i przewlekłe bóle mięśniowo-powięziowe,
• bezsenność związana z zaburzeniami nastroju.

Mechanizm działania leku Elavil

Amitryptylina hamuje wychwyt zwrotny noradrenaliny i serotoniny z przestrzeni synaptycznej, przez co obie substancje działają dłużej na swoje receptory. Przy długotrwałym leczeniu zmienia się także wrażliwość receptorów, i to ona odpowiada za opóźniony efekt przeciwdepresyjny. Dodatkowo lek blokuje receptory histaminowe H1, muskarynowe i alfa-1-adrenergiczne. Dlatego pojawiają się senność, wysuszenie błon śluzowych jamy ustnej, zaparcia oraz zawroty przy gwałtownym wstawaniu, związane z obniżeniem ciśnienia. Działanie przeciwbólowe wiąże się z modulacją przekazu w rdzeniu kręgowym i nie zależy od poprawy nastroju.

Wchłanianie, metabolizm i wydalanie leku Elavil

Po podaniu doustnym lek wchłania się dobrze, a największe stężenie we krwi pojawia się po 2–12 godzinach. Podlega efektowi pierwszego przejścia przez wątrobę i jest przekształcany w czynny metabolit, nortryptylinę, przy udziale enzymów CYP2C19 i CYP2D6. Okres półtrwania amitryptyliny wynosi od około 10 do 28 godzin, a jej metabolitu jeszcze dłużej, więc stan równowagi osiąga się po kilku dniach. U osób z niewielką aktywnością CYP2D6 stężenia są wyższe i łatwiej o działania niepożądane.

Dawkowanie leku Elavil

Typowy schemat w depresji

Dorosłym zaleca się początkowo 25 mg, często na noc, a następnie zwiększanie dawki co kilka dni do 75 mg na dobę. Dawka podtrzymująca mieści się zwykle w przedziale 75–150 mg na dobę, podawana jednorazowo wieczorem lub w dwóch porcjach. Większe dawki są zarezerwowane dla leczenia szpitalnego.

Seniorzy i pacjenci z chorobami współistniejącymi

Po 65. roku życia dawki powinny być mniejsze, ponieważ rośnie ryzyko zaburzeń rytmu serca, upadków i splątania. Osoby z chorobami serca, padaczką, jaskrą lub przerostem prostaty wymagają szczególnej kontroli. Młodzi dorośli i młodzież muszą być obserwowani, bo na początku leczenia nasila się ryzyko myśli samobójczych.

Kiedy nie stosować leku Elavil

• świeży zawał mięśnia sercowego, ciężkie zaburzenia rytmu i bloki przewodzenia,
• jednoczesne leczenie inhibitorami MAO lub zakończone mniej niż 14 dni wcześniej,
• ciężka niewydolność wątroby,
• zatrzymanie moczu, nieleczona jaskra z wąskim kątem przesączania,
• mania w wywiadzie, jeśli nie jest kontrolowana,
• nadwrażliwość na amitryptylinę.

Działania niepożądane leku Elavil

Najczęstsze

Pacjenci najczęściej zgłaszają suchość w ustach, senność, zawroty głowy, zaparcia, zaburzenia akomodacji oka, przyspieszone bicie serca, wzrost apetytu i przyrost masy ciała. Mogą wystąpić zaburzenia potencji, trudności w oddawaniu moczu oraz poty.

Poważne, wymagające pilnej konsultacji

Nagłe omdlenia, kołatania, bóle w klatce piersiowej, drgawki, silne pobudzenie, omamy, żółtaczka, gorączka ze sztywnością mięśni lub pojawienie się lub nasilenie myśli samobójczych to powody do natychmiastowej pomocy medycznej. Przedawkowanie amitryptyliny jest groźne dla serca i układu nerwowego, dlatego tabletki należy chronić przed dziećmi i osobami zagrożonymi samobójstwem.

Interakcje leku Elavil

Połączenie z inhibitorami MAO może wywołać zespół serotoninowy i przełom nadciśnieniowy. Leki hamujące CYP2D6, takie jak fluoksetyna, paroksetyna czy bupropion, mogą kilkukrotnie zwiększyć stężenie amitryptyliny. Dodatkowe ryzyko niosą leki wydłużające odstęp QT, na przykład niektóre antyarytmiczne i makrolidy, a także tramadol, który zwiększa ryzyko drgawek i zespołu serotoninowego. Alkohol, benzodiazepiny i leki nasenne nasilają senność. Amitryptylina osłabia działanie niektórych leków obniżających ciśnienie, jak klonidyna.

Elavil i inne leki przeciwdepresyjne

Alternatywy

W depresji do wyboru są leki z grup SSRI, SNRI, mirtazapina czy bupropion. W bólu neuropatycznym stosuje się także duloksetynę, gabapentynę i pregabalinę. Wybór zależy od chorób współistniejących i tolerancji.

Zalety i ograniczenia leku Elavil

Do zalet należą skuteczność w ciężkich postaciach depresji, korzystny wpływ na sen i ból oraz niski koszt. Wadą jest szerokie działanie na receptory, które daje wiele objawów ubocznych, oraz toksyczność przy przedawkowaniu, większa niż w przypadku nowszych leków.

Dane z badań

Duże metaanalizy, w których porównywano wiele leków przeciwdepresyjnych, wskazywały amitryptylinę wśród najskuteczniejszych, choć gorzej tolerowaną niż większość nowszych środków. W bólu neuropatycznym uważa się ją za jeden z leków pierwszego wyboru, ale dowody dotyczą głównie krótkich badań.

Najczęstsze pytania

Jak długo trwa leczenie lekiem Elavil?

Po ustąpieniu objawów lek zwykle stosuje się jeszcze co najmniej 6 miesięcy, a przy nawrotach dłużej. Decyzję o zakończeniu podejmuje lekarz.

Czy można odstawić Elavil z dnia na dzień?

Nie, ponieważ może to wywołać bóle głowy, nudności, bezsenność, niepokój i nasilone sny. Dawkę zmniejsza się stopniowo przez kilka tygodni.

Czy Elavil powoduje uzależnienie?

Nie wywołuje głodu narkotycznego ani tolerancji w typowym rozumieniu, ale organizm przyzwyczaja się do jego obecności, stąd objawy z odstawienia.

Przechowywanie leku Elavil

Pojemnik z tabletkami odłóż w miejsce niedostępne dla dzieci i zwierząt domowych, w pokoju o zwykłej temperaturze, nie w nasłonecznionym oknie. Przeterminowane tabletki zanieś do apteki.

Zalecenia praktyczne

Przyjmuj Elavil o stałej porze i nie pij alkoholu. Zachowaj ostrożność w prowadzeniu samochodu w pierwszych tygodniach terapii. Jeśli czujesz, że stan psychiczny się pogarsza lub pojawiają się myśli o zrobieniu sobie krzywdy, skontaktuj się natychmiast z lekarzem lub zadzwoń pod numer alarmowy 112. Przed zabiegiem chirurgicznym poinformuj anestezjologa o przyjmowanym leku.

Elavil a ciąża, karmienie piersią i planowanie leczenia

Amitryptylinę w ciąży stosuje się tylko wtedy, gdy lekarz uzna, że korzyść dla matki przeważa nad możliwym ryzykiem dla dziecka. Lek przenika do mleka matki, dlatego decyzję o karmieniu piersią także podejmuje się razem z lekarzem. Kobiety planujące ciążę powinny omówić leczenie z lekarzem prowadzącym, zanim samodzielnie zmienią lub przerwą terapię.

Kontrola w trakcie kuracji lekiem Elavil

W pierwszych tygodniach warto zgłaszać się na wizyty częściej, aby ocenić skuteczność, tolerancję i ewentualne objawy niepożądane. U osób z chorobami serca lekarz może zlecić badanie EKG, a przy długim leczeniu sprawdza także masę ciała, ciśnienie tętnicze i ciśnienie w oku. Pomocne bywa prowadzenie krótkiego dzienniczka objawów, w którym zapisuje się porę przyjęcia tabletki, jakość snu, nastrój i dolegliwości. Takie notatki ułatwiają lekarzowi dobranie dawki.

Jak kończyć leczenie

Po dłuższym stosowaniu lek Elavil odstawia się stopniowo, według planu ustalonego z lekarzem. Nagłe przerwanie może wywołać nudności, bóle głowy, rozdrażnienie i zaburzenia snu. Poprawa samopoczucia nie jest sygnałem, że lek można pominąć, bo przedwczesne zakończenie kuracji zwiększa ryzyko nawrotu depresji.

Czas dostawy leku Elavil w Polsce