Plaquenil

Podstawowe informacje o leku Plaquenil

• Nazwa międzynarodowa: hydroksychlorochina (Hydroxychloroquinum), zwykle jako siarczan
• Grupa: lek przeciwmalaryczny z rodziny aminochinolin, stosowany też w reumatologii
• Kod ATC: P01BA02
• Postać w naszej aptece: tabletki o mocy 200 mg oraz 400 mg, opakowania od 10 do 360 sztuk
• Znane nazwy handlowe: Plaquenil, Hydroxychloroquine, Dolquine

Dostęp do leku Plaquenil i zakupy w sieci

Hydroksychlorochinę, substancję czynną leku Plaquenil, przez wiele lat przyjmowały głównie osoby z chorobami reumatycznymi, a podczas pandemii wokół leku powstało zamieszanie informacyjne. W naszej aptece internetowej zamówisz tabletki do domu, w dyskretnej paczce, bez wizyt w kilku punktach sprzedaży. Dostawa zajmuje 9–21 dni, więc przy leczeniu długotrwałym trzeba pamiętać o wcześniejszym uzupełnianiu zapasu.

Plaquenil: wybór mocy tabletki i liczby sztuk

Leczenie chorób reumatycznych trwa miesiące lub lata, dlatego większe opakowania są wygodne i zwykle tańsze w przeliczeniu na tabletkę. Mniejsza moc ułatwia dopasowanie dawki do masy ciała, co jest ważne, bo limit dobowy zależy od wagi. Jeżeli przyjmujesz lek tylko w profilaktyce wyjazdowej, wystarczy mniejsze opakowanie, bo zażywa się go raz w tygodniu.

Doświadczenia osób leczonych

Pacjenci z toczniem mówią, że Plaquenil zmniejsza liczbę zaostrzeń i rzadziej wymagają oni wysokich dawek sterydów. Osoby z reumatoidalnym zapaleniem stawów zwracają uwagę, że poprawa nie następuje od razu: ból i sztywność ustępują stopniowo przez kilka miesięcy. Częste są wzmianki o nudnościach na początku, które łagodnieją po przyjmowaniu tabletek w trakcie posiłku. Regularne wizyty u okulisty bywają dla niektórych uciążliwe, ale służą wykryciu zmian w siatkówce na wczesnym etapie.

Wskazania do stosowania leku Plaquenil

Zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego hydroksychlorochinę stosuje się w:

• leczeniu i zapobieganiu malarii wywołanej przez wrażliwe szczepy zarodźca,
• reumatoidalnym zapaleniu stawów oraz młodzieńczym idiopatycznym zapaleniu stawów,
• toczniu rumieniowatym układowym i toczniu krążkowym,
• chorobach skóry wywołanych lub nasilanych przez światło słoneczne.

Hydroksychlorochina a COVID-19

Na początku pandemii hydroksychlorochinę badano jako możliwy lek przeciwwirusowy, ponieważ w warunkach laboratoryjnych hamowała namnażanie wirusa SARS-CoV-2 w komórkach. Duże badania kliniczne, w tym brytyjskie RECOVERY oraz międzynarodowe SOLIDARITY, nie potwierdziły jednak korzyści: lek nie zmniejszał śmiertelności ani nie skracał pobytu w szpitalu, a w profilaktyce po kontakcie z chorym nie ograniczał zachorowań w sposób istotny. Światowa Organizacja Zdrowia nie zaleca go w leczeniu COVID-19. Dodatkowo lek może wydłużać odstęp QT i zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca, szczególnie w połączeniu z niektórymi antybiotykami. Dlatego nie należy go stosować w tym celu na własną rękę.

Mechanizm działania

W malarii substancja gromadzi się w kwaśnych wakuolach pasożyta, utrudniając mu rozkład hemoglobiny i detoksykację hemu, co prowadzi do jego obumarcia. W chorobach autoimmunologicznych hydroksychlorochina podnosi pH w lizosomach komórek odpornościowych, zaburza prezentowanie antygenów i ogranicza wydzielanie cytokin zapalnych. Lekowi przypisuje się także działanie przeciwzakrzepowe w toczniu i korzystny wpływ na gospodarkę lipidową, chociaż nie jest to główny cel leczenia.

Wchłanianie i bardzo długi okres półtrwania

Tabletki wchłaniają się prawie całkowicie z przewodu pokarmowego. Substancja odkłada się w narządach, między innymi w wątrobie, nerkach, skórze oraz w barwniku oka, dlatego jej okres półtrwania sięga kilkudziesięciu dni. Konsekwencją jest wolne narastanie efektu i utrzymywanie się leku w organizmie przez tygodnie po odstawieniu. Wydalanie zachodzi głównie przez nerki, a u chorych z niewydolnością nerek stężenia mogą być większe.

Dawkowanie leku Plaquenil

Typowe schematy dla dorosłych

Maksymalna zalecana dawka dobowa w chorobach reumatycznych wynosi 5 mg na kilogram rzeczywistej masy ciała, ze względu na ryzyko uszkodzenia siatkówki przy dłuższej terapii. Tabletki przyjmuje się podczas posiłku, popijając wodą, lub popija mlekiem. Dawkowanie należy uzgodnić z lekarzem, który uwzględni masę ciała, chorobę podstawową i czynność nerek.

Szczególne grupy

Przy niewydolności nerek lub wątroby może być konieczne zmniejszenie dawki; decyzję podejmuje lekarz. U osób starszych kontrola jest częstsza. W ciąży lek stosuje się w toczniu, jeśli lekarz uzna to za konieczne, natomiast nie zaleca się go bez wskazań.

Przeciwwskazania do stosowania leku Plaquenil

• nadwrażliwość na hydroksychlorochinę, chlorochinę lub inne pochodne 4-aminochinoliny,
• rozpoznana retinopatia lub uszkodzenie plamki żółtej,
• wiek poniżej 6 lat lub masa ciała poniżej 31 kg w przypadku tabletek 200 mg.

Szczególna uwaga dotyczy osób z zaburzeniami rytmu serca i wydłużonym QT, padaczką, miastenią, cukrzycą, porfirią, łuszczycą oraz z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej.

Działania niepożądane leku Plaquenil

Częste

Nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka, utrata apetytu, bóle głowy, zawroty głowy, wysypki i świąd skóry, zaburzenia akomodacji oka.

Rzadkie, ale poważne

• uszkodzenie siatkówki z zaburzeniami widzenia barw i mroczkami,
• zaburzenia rytmu serca i omdlenia,
• kardiomiopatia i miopatia,
• ciężkie niedocukrzenie,
• zmiany nastroju, omamy,
• zahamowanie szpiku, ciężkie reakcje skórne.

Przy pogorszeniu widzenia, omdleniach lub kołataniu serca lek trzeba odstawić i zgłosić się do lekarza.

Badania okulistyczne podczas stosowania leku Plaquenil

Towarzystwa okulistyczne zalecają badanie przesiewowe przed rozpoczęciem terapii, a następnie coroczne po około pięciu latach leczenia, wcześniej u osób z czynnikami ryzyka, takimi jak duża dawka, choroba nerek czy tamoksyfen. Badanie obejmuje optyczną koherentną tomografię (OCT) oraz pola widzenia.

Plaquenil w toczniu i ciąży

W toczniu rumieniowatym układowym hydroksychlorochina uchodzi za lek podstawowy, który zmniejsza ryzyko zaostrzeń, uszkodzenia narządów i powikłań zakrzepowych. Odstawienie leku w ciąży wiązało się w obserwacjach z nawrotami choroby, dlatego reumatolodzy zwykle zalecają kontynuację u kobiet planujących dziecko. Decyzja należy jednak do lekarza prowadzącego, który ocenia aktywność choroby i inne przyjmowane leki. Podczas karmienia piersią niewielkie ilości substancji przechodzą do mleka.

Wpływ leku Plaquenil na serce i gospodarkę cukrową

Hydroksychlorochina może wydłużać odstęp QT w zapisie EKG, zwłaszcza przy niedoborach potasu lub magnezu, bradykardii oraz łączeniu z innymi lekami o takim działaniu. Przed rozpoczęciem terapii u osób z chorobami serca zwykle wykonuje się EKG. Lek może też nasilać działanie leków przeciwcukrzycowych, a w rzadkich przypadkach powodować niedocukrzenie, dlatego chorzy na cukrzycę powinni częściej mierzyć glikemię, szczególnie w pierwszych tygodniach.

Plaquenil a wyjazdy w rejony malarii

Hydroksychlorochinę bierze się w profilaktyce rzadko, ponieważ w wielu regionach świata zarodźce są oporne na pochodne chinoliny. Wybór leku zależy od kraju podróży, dlatego przed wyjazdem warto skorzystać z porady w poradni medycyny podróży. Oprócz leku konieczne są środki odstraszające komary, moskitiery i odzież zakrywająca skórę po zmroku. Gorączka w ciągu roku po powrocie z obszaru malarii zawsze wymaga pilnego badania.

Interakcje leku Plaquenil

• leki wydłużające odstęp QT, w tym amiodaron, makrolidy i moksyfloksacyna, zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu,
• leki zobojętniające sok żołądkowy i kaolin osłabiają wchłanianie, więc stosuje się je w odstępie około 4 godzin,
• insulina i doustne leki przeciwcukrzycowe mogą działać silniej,
• digoksyna osiąga wyższe stężenie we krwi,
• cyklosporyna również jest podawana z większą kontrolą stężeń,
• niektóre leki przeciwpadaczkowe mogą mieć osłabione działanie.

Porównanie z innymi lekami

Możliwe alternatywy

W reumatoidalnym zapaleniu stawów rozważa się metotreksat, sulfasalazynę i leki biologiczne, a w toczniu azatioprynę, mykofenolan oraz glikokortykosteroidy. W profilaktyce malarii stosuje się atowakwon z proguanilem, doksycyklinę lub meflochinę, zależnie od regionu wyjazdu.

Zalety i ograniczenia leku Plaquenil

• stosunkowo łagodna toksyczność ogólnoustrojowa,
• możliwość długoletniego stosowania w toczniu,
• brak potwierdzonej skuteczności w COVID-19,
• opóźniony początek działania w chorobach reumatycznych,
• ryzyko powikłań ocznych przy wieloletnim leczeniu.

Pytania i odpowiedzi

Po jakim czasie zacznie działać Plaquenil?

W reumatoidalnym zapaleniu stawów pełny efekt pojawia się zwykle po 3–6 miesiącach, w toczniu podobnie.

Czy mogę pić alkohol w trakcie leczenia lekiem Plaquenil?

Umiarkowane ilości nie są bezwzględnie zabronione, jednak alkohol dodatkowo obciąża wątrobę i może nasilać nudności, dlatego lepiej ograniczyć jego spożycie.

Co zrobić po pominięciu tabletki?

Przyjmij kolejną w normalnym terminie. Przy schemacie tygodniowym w profilaktyce malarii weź pominiętą dawkę w ciągu doby, a w razie dłuższej zwłoki skonsultuj dalsze postępowanie z lekarzem.

Czy lek zabezpiecza przed COVID-19?

Nie, badania tego nie potwierdziły.

Czy można go brać przy słońcu?

Tak, choć skóra może być bardziej wrażliwa, więc warto stosować filtry przeciwsłoneczne.

Osoby, które muszą przyjmować lek wiele lat, powinny prowadzić dzienniczek: data badania okulistycznego, wyniki EKG, aktualna masa ciała i dawka. Ułatwia to rozmowę z reumatologiem i pozwala w porę zauważyć, że dawka dobowa przekracza limit wynikający z masy ciała po jej zmianie.

Przechowywanie leku Plaquenil

Tabletki trzymaj w oryginalnym pojemniku, w suchym miejscu, w temperaturze do 25°C. Lek powinien być niedostępny dla małych dzieci, ponieważ nawet kilka tabletek może okazać się dla nich śmiertelne. Po terminie ważności nie wolno go stosować.

Zasady bezpiecznego leczenia lekiem Plaquenil

Zapamiętaj, że hydroksychlorochina jest lekiem na choroby przewlekłe, a nie środkiem na szybką poprawę. Przyjmuj ją w tym samym czasie każdego dnia lub tygodnia, z jedzeniem. Umów się na wizytę u okulisty przed rozpoczęciem terapii. Zgłaszaj lekarzowi wszystkie przyjmowane leki, szczególnie antybiotyki i leki na serce.

Czas dostawy leku Plaquenil w Polsce