Zofran

Podstawowe informacje o leku Zofran

• Nazwa międzynarodowa: ondansetron (Ondansetronum), zwykle jako chlorowodorek
• Grupa: leki przeciwwymiotne, antagoniści receptora serotoninowego 5-HT3
• Kod ATC: A04AA01
• Moce w naszej ofercie: tabletki 4 mg oraz 8 mg, opakowania zawierają od 30 do 180 sztuk
• Znane nazwy handlowe: Zofran, Ondansetron, Setronon

Gdy nudności nie czekają na wizytę w aptece

Chorzy po chemioterapii, osoby wracające do domu po zabiegu oraz pacjenci poddawani radioterapii często potrzebują w domu, w zasięgu ręki, leku przeciwwymiotnego takiego jak Zofran. Zamawiając tabletki z ondansetronem w naszej aptece internetowej, możesz zgromadzić zapas, który posłuży w kolejnych cyklach leczenia. Paczka trafia do Ciebie w neutralnym opakowaniu w czasie 9–21 dni, więc zamówienie trzeba złożyć z wyprzedzeniem, najlepiej jeszcze przed kolejnym cyklem leczenia.

Którą moc leku Zofran wybrać i jak duże opakowanie

Tabletki 4 mg ułatwiają podanie dawki ustalonej przez lekarza. Sam podeszły wiek nie wymaga zmniejszenia dawki doustnej, a dawkowania nie dobiera się wyłącznie według nasilenia nudności. Tabletki 8 mg są wygodniejsze, gdy lekarz zaleca standardową dawkę po chemioterapii. W cyklicznym leczeniu onkologicznym warto policzyć, ile dawek zużywa się w jednym cyklu, i dobrać opakowanie tak, aby wystarczyło na kilka kolejnych.

Co mówią chorzy

Pacjenci po chemioterapii zwykle podkreślają, że największą różnicę odczuwają wtedy, gdy zażywają Zofran zapobiegawczo, a nie dopiero po wystąpieniu wymiotów. Wiele osób opisuje zmniejszenie uczucia mdłości w ciągu godziny i możliwość zjedzenia lekkiego posiłku. Jedną z częstszych uwag są zaparcia i bóle głowy, które bywają dokuczliwe przy kilkudniowym stosowaniu.

Wskazania

Zofran stosuje się u dorosłych w następujących sytuacjach:

• nudności i wymioty wywołane chemioterapią o różnym potencjale wymiotnym,
• nudności i wymioty po radioterapii,
• profilaktyka i leczenie nudności oraz wymiotów w okresie pooperacyjnym.

Nie należy samodzielnie stosować ondansetronu w chorobie lokomocyjnej ani przy podejrzeniu zatrucia pokarmowego. Postępowanie zależy od przyczyny wymiotów i stopnia odwodnienia.

Jak Zofran działa na odruch wymiotny

Chemioterapia i radioterapia uszkadzają komórki enterochromafinowe jelit, które uwalniają serotoninę. Serotonina pobudza zakończenia nerwu błędnego przez receptory 5-HT3 i przekazuje do pnia mózgu sygnał wywołujący odruch wymiotny. Ondansetron blokuje te receptory zarówno obwodowo, jak i w okolicy pola najdalszego (area postrema) w rdzeniu przedłużonym, przerywając ten łańcuch. Nie działa na receptory dopaminowe, jednak może wywoływać zaburzenia ruchowe, w tym reakcje pozapiramidowe.

Losy leku w organizmie

Po połknięciu tabletki leku Zofran ondansetron wchłania się dobrze, ale część jest rozkładana w wątrobie jeszcze przed krążeniem ogólnym, dlatego dostępność wynosi około 60 procent. Szczyt stężenia we krwi przypada po mniej więcej 1,5–2 godzinach. Jedzenie nieznacznie zwiększa wchłanianie, lecz nie wymaga zmiany sposobu przyjmowania. Ondansetron jest metabolizowany przez kilka enzymów wątrobowych, w tym CYP3A4, CYP1A2 i CYP2D6, a okres półtrwania wynosi około 3–4 godzin, u osób starszych nieco dłużej. U osób z ciężkim uszkodzeniem wątroby okres półtrwania znacznie się wydłuża.

Dawkowanie leku Zofran

Standardowe schematy dla dorosłych

Najwyższa dobowa dawka doustna u dorosłych wynosi 32 mg. Tabletki popija się wodą, bez względu na posiłek. Dokładny plan ustala lekarz prowadzący, który zna rodzaj chemioterapii i stan chorego.

Wyjątkowe grupy pacjentów

Przy umiarkowanych lub ciężkich zaburzeniach czynności wątroby dobowa dawka nie powinna przekraczać 8 mg. U osób starszych w wieku powyżej 75 lat ostrożnie dobiera się dawkę. Dzieci wymagają dawkowania według powierzchni ciała, które ustala lekarz.

Przeciwwskazania do stosowania leku Zofran

• nadwrażliwość na ondansetron lub składniki preparatu,
• jednoczesne stosowanie apomorfiny, bo opisywano ciężki spadek ciśnienia i utratę przytomności.

Należy unikać ondansetronu u osób z wrodzonym zespołem długiego QT. Ostrożność jest konieczna przy zaburzeniach rytmu serca, niedoborze potasu lub magnezu, niedrożności jelit oraz ciężkiej chorobie wątroby. Podobnie postępuje się u osób uczulonych na inne leki z tej samej grupy. Ondansetronu nie należy stosować w pierwszym trymestrze ciąży.

Działania niepożądane leku Zofran

Częstsze

Ból głowy, uczucie ciepła lub zaczerwienienie twarzy, zaparcia, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych.

Rzadkie, lecz ważne

• zaburzenia rytmu serca i wydłużenie odstępu QT,
• zespół serotoninowy z pobudzeniem, drżeniem i gorączką,
• reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk twarzy i duszność,
• przemijające zaburzenia widzenia,
• zawroty głowy, drgawki lub zaburzenia ruchowe.

W razie omdlenia, kołatania serca lub nasilonych zaburzeń widzenia należy skonsultować się pilnie z lekarzem.

Interakcje leku Zofran

• apomorfina: łączenie jest przeciwwskazane,
• leki wydłużające QT, na przykład amiodaron, makrolidy czy chinolony, zwiększają ryzyko zaburzeń rytmu,
• leki serotoninergiczne, takie jak SSRI, SNRI i tramadol, mogą nasilać ryzyko zespołu serotoninowego,
• fenytoina, karbamazepina i ryfampicyna mogą osłabiać działanie ondansetronu,
• niektóre leki cytotoksyczne mają własny wpływ na serce, co należy omówić z onkologiem.

Zofran a inne leki przeciw nudnościom i wymiotom

Alternatywy

Obok ondansetronu stosuje się granisetron, palonosetron, deksametazon, aprepitant oraz metoklopramid. Przy nudnościach w ciąży pierwszym wyborem są zwykle metody niefarmakologiczne i witamina B6 z doksylaminą.

Zalety i ograniczenia leku Zofran

• dobra skuteczność w nudnościach wywołanych leczeniem onkologicznym,
• prosty schemat doustny,
• brak senności typowej dla leków przeciwhistaminowych,
• zaparcia i bóle głowy przy dłuższym stosowaniu,
• ryzyko wpływu na rytm serca przy niektórych kombinacjach leków.

Znaczenie badań i wytycznych

Antagoniści receptora 5-HT3 zmienili standard opieki onkologicznej, ponieważ w dużym stopniu zmniejszyli odsetek chorych cierpiących z powodu ciężkich wymiotów. Obecne zalecenia towarzystw onkologicznych przewidują kojarzenie ich z deksametazonem, a przy najbardziej wymiotnych schematach także z antagonistą receptora NK1.

Nudności po operacji

Do czynników zwiększających ryzyko nudności po zabiegu należą płeć żeńska, brak palenia tytoniu, wcześniejsze wymioty pooperacyjne lub choroba lokomocyjna oraz stosowanie opioidów po zabiegu. Anestezjolog zwykle ocenia je w skali punktowej i dobiera zapobieganie, często łącząc ondansetron z deksametazonem. Zofran przyjęty w domu przed planowanym zabiegiem w znieczuleniu ogólnym należy zawsze omówić z anestezjologiem, aby uniknąć powtórzenia dawki i niepożądanych interakcji.

Nudności w trakcie leczenia onkologicznego

Nudności związane z chemioterapią dzielą się na ostre, pojawiające się w ciągu doby, oraz opóźnione, które trwają od drugiej do piątej doby. Ondansetron najlepiej zapobiega fazie ostrej, a w opóźnionej większe znaczenie mają deksametazon i antagoniści receptora NK1. Zdarzają się także nudności wyprzedzające, wywołane zapachem szpitala albo widokiem pielęgniarki, które łagodzi się technikami relaksacyjnymi i leczeniem profilaktycznym. Onkolog dobiera schemat do rodzaju cytostatyku, dlatego plan zażywania leku Zofran warto uzgodnić przed pierwszym cyklem.

Co robić przy przedawkowaniu leku Zofran

Zbyt duża ilość ondansetronu może wywołać uderzenia gorąca, zaparcia, zaburzenia widzenia, spadek ciśnienia, zawroty głowy, a w skrajnych przypadkach zaburzenia rytmu serca. Swoistego antidotum nie ma, a postępowanie jest objawowe i polega na monitorowaniu pracy serca. Po zażyciu większej liczby tabletek niż przewidziano należy bezzwłocznie zadzwonić do ośrodka toksykologicznego albo na numer alarmowy 112. Nie wolno wywoływać wymiotów na własną rękę.

Zofran u dzieci, w ciąży i podczas karmienia

U dzieci ondansetron stosuje się według powierzchni ciała, w dawkach wyliczanych przez lekarza, zwykle w leczeniu chemioterapii. Dane epidemiologiczne wskazują na niewielkie zwiększenie ryzyka rozszczepów w obrębie jamy ustnej po stosowaniu ondansetronu w pierwszym trymestrze ciąży. Nie należy go stosować w tym okresie. Substancja przenika do mleka zwierząt, a danych u ludzi jest mało, więc karmiąca matka powinna pytać lekarza o dalszy plan.

Pytania i odpowiedzi

Czy można zażyć Zofran, gdy wymioty już się zaczęły?

Tak, jednak najlepsze działanie uzyskuje się, gdy lek jest przyjęty zapobiegawczo. Jeśli wymioty następują zaraz po połknięciu, należy zasięgnąć porady lekarza co do powtórzenia dawki.

Czy Zofran powoduje senność?

Zwykle nie, ale u pojedynczych osób mogą wystąpić zmęczenie i zawroty głowy, dlatego do czasu poznania własnej reakcji lepiej zachować ostrożność przy prowadzeniu pojazdów.

Jak długo można go stosować?

Zależy od schematu leczenia. Zwykle przez kilka dni po chemioterapii; dłuższe stosowanie ustala lekarz.

Przechowywanie leku Zofran

Blister z tabletkami trzymaj z dala od światła i wilgoci, w pomieszczeniu, w którym temperatura nie przekracza 30°C. Pilnuj, aby dzieci nie miały do nich dostępu, i nie używaj ich po upływie okresu ważności.

Przed każdą chemioterapią zapytaj onkologa, czy do planu należy włączyć także inne leki, ponieważ ondansetron rzadko stanowi jedyną ochronę. Dobrze jest mieć w domu zapas wystarczający na kilka dni po zakończeniu podawania cytostatyków.

Praktyczne wskazówki

Przyjmij pierwszą dawkę leku Zofran zgodnie z planem lekarza, zanim pojawią się nudności. Pij małe ilości płynów i jedz lekkie posiłki, unikając ostrych i tłustych potraw. Zapisuj, kiedy występują wymioty, aby onkolog mógł dopasować leczenie. W razie wydłużania się zaparć zwiększ ilość płynów i błonnika po konsultacji z lekarzem. Jeśli wymioty utrzymują się mimo leku albo pojawia się odwodnienie, zgłoś się do lekarza.

Czas dostawy leku Zofran w Polsce